Aanpassingen systeemeisen FAO-server

Vanaf Facet 15 (schooljaar 2026-2027) gaan de Facet Afname Offline (FAO)-servers gebruik maken van een nieuwe versie van het besturingssysteem. Op moment van schrijven (Facet 14, schooljaar 2025-2026) wordt AlmaLinux 8 gebruikt, vanaf Facet 15 (schooljaar 2026-2027) wordt gebruik gemaakt van AlmaLinux 9. Daarnaast gaat de verklankingssoftware waarschijnlijk gebruik maken van AI d.m.v. neural voices.

Zowel het besturingssysteem AlmaLinux 9 als Neural voices vereisen een iets modernere processor dan voorheen: De processor moet, om AlmaLinux 9 en neural voices te ondersteunen, kunnen beschikken over de x86-64-v3 instructieset.

Wat betekent dit?

De processor moet (minimaal) de volgende instructiesets ondersteunen (alle x86-64-v3 processoren ondersteunen dit):
CMPXCHG16B, LAHF-SAHF, POPCNT, SSE3, SSE4_1, SSE4_2 en AVX2. Meer informatie over de verschillende instructieniveaus is te vinden op: https://en.wikipedia.org/wiki/X86-64#Microarchitecture_levels

De volgende CPU-architecturen ondersteunen minimaal de vereiste instructiesets:
Intel: Intel i-core vanaf de vierde generatie genaamd Hasswell en nieuwer: i5, i7, i9.
AMD: AMD CPU vanaf architectuur Excavator en nieuwer.

Oudere processoren, zoals de Core 2-serie, worden met AlmaLinux 9 niet meer ondersteund.

Virtualisatie

Veel FAO-servers draaien virtueel. Daarbij worden niet altijd alle fysieke CPU-features doorgegeven aan het virtuele systeem. Soms zijn features in de BIOS/EFI Firmware uitgeschakeld. Soms gebruikt een virtuele omgeving de benodigde instructiesets niet of moeten deze in de VM worden ingeschakeld. Ook zijn er hypervisors zoals VirtualBox die vooralsnog geen ondersteuning bieden voor x86-v3.
Om AlmaLinux 9 en Acapela neuraal te kunnen draaien, moet de FAO-server zoals aangegeven minimaal op x86-64-v3-niveau werken. Is dit niet het geval, dan is een aanpassing of upgrade van de CPU (of in veel gevallen, de virtuele) configuratie nodig.

RAM-eis

Omdat vooruitgang niet ‘gratis’ is, heeft dit niet alleen invloed op de CPU: Ook is de minimale RAM-eis voor Facet 15 (schooljaar 2026-2027) iets hoger. 16GB RAM in plaats van de nu minimale 12GB RAM. Uit onderzoek is gebleken dat verreweg de meeste FAO-servers al 16GB RAM (of meer) tot hun beschikking hebben. In dat opzicht zal op dit vlak weinig gevraagd worden.

De minimale systeemeisen worden voor de FAO-server hiermee iets hoger vanaf Facet 15 (schooljaar 2026-2027):

• Intel Core i5 of hoger vanaf de vierde generatie >2 GHz (of AMD equivalent).

• Quad core of meer.

• 16GB RAM of meer.

• 100GB HDD (SSD schijf).

Waarom deze vooraankondiging?

Deze aankondiging doen wij om tijdig te communiceren over de komende (kleine) verhoging van de systeemeisen. Tijdens onderzoek is gebleken dat, alhoewel de meeste CPU’s wel de benoemde intructiesets ondersteunen, de instructiesets (nog) niet altijd worden toegepast. Enerzijds kan het zijn dat het simpelweg niet is ingesteld in de hypervisor. Anderzijds kan het zijn dat in de BIOS/EFI firmware van de hardware zelf de betreffende instructiesets niet zijn ingeschakeld.

Wanneer actie vereist?

Zoals gemeld gaan de nieuwe systeemeisen pas gelden per Facet 15 (schooljaar 2026-2027). In het huidige schooljaar (2025-2026) hoeft de FAO-server dus nog niet per se aangepast te worden, dat is pas per volgend schooljaar vereist. Aanpassingen aan FAO-servers kunnen het afnameproces raken en vereisen het uitvoeren van een nieuwe systeemcheck. Dat gezegd hebbende, een systeemcheck om alleen de werking van een FAO-server te testen kan al met één enkel afnamedevice per gekoppelde locatie.

Hoe en wat moeten we instellen qua CPU instructiesets?

Wat er precies moet worden ingesteld zal per omgeving verschillen. Maar ook zal er soms een aanpassing in de BIOS/UEFI instellingen plaats moeten vinden. Facet is niet de maker en leverancier van de hypervisor software en hardware/BIOS. In dat licht is het onmogelijk om aan te geven welke instellingen exact moeten gelden. Wat we wel met regelmaat horen van systeembeheerders is dat men weliswaar de hypervisor aanpast, maar dan nog zien wij niet dat de instructieset wordt toegepast. Men vergeet dit soms in de BIOS ook aan te zetten/door te laten geven.

We doen een poging om de meest gebruikte termen op te noemen waarvan wij weten dat ze betrekking hebben op de betreffende CPU instructiesets.

BIOS/UEFI-instellingen

Zorg dat de volgende opties zijn ingeschakeld (indien aanwezig):

• Intel VT-x

• Intel VT-d / IOMMU/ AMD-Vi

• Advanced Vector Extensions / AVX / AVX2

• FMA (indien instelbaar)

• Hyperthreading

• “Software Controlled TDP / Power Management” → niet beperken

• “Software Guard Extensions (SGX)” → op Enabled of Software Controlled

Uitgeschakeld:

• Legacy CPU compatibility modes

• Hypervisor or virtualization masking options (bij OEM’s vaak anders benoemd - CPU Feature Masking (bij HP/Lenovo servers).

• Enhanced Power Saving / Energy Efficient Turbo

Let op:
Sommige servers verbergen AVX bij bepaalde power-profiles.
Zet server op “Maximum Performance”.

Virtualisatie-instellingen (indien van toepassing)

Hypervisors blokkeren vaak AVX2/FMA.
Deze moet worden doorgelaten:

Hypervisor instellingen (eigen risico)

Wij hebben geprobeerd om zoveel mogelijk informatie en beschrijvingen te vinden van hypervisors die gebruikt worden om FAO-servers te draaien. Uiteraard, aangezien de hypervisors door de systeembeheerders/netwerkbeheerders worden beheerd en instellingen soms per softwareversie kunnen verschillen, is het benoemen van de juiste instellingen voor ons in principe (complete) koffiedik kijken. Het meest ideaal is natuurlijk dat de beheerder van de hypervisor de juiste instellingen opzoekt en instelt. De kennis zal bij deze beheerder aanwezig zijn.

Hypervisor stappen/instellingen

VMware ESXi

1. VM → Edit Settings

2. CPU →
   ✔ Expose hardware-assisted virtualization to the guest OS
   ✔ CPUID Mode → Host Passthrough

3. Compatibility mode moet uit staan (no Westmere/Sandy Bridge mode)

Hyper-V

1. VM → Settings → Processor

2. Makkelijk over het hoofd gezien:

   • Zet "Processor Compatibility Mode" UIT

3. In nested virt:

Set-VMProcessor -VMName <vm> -ExposeVirtualizationExtensions $true

Proxmox / QEMU / KVM

1. Open VM-config /etc/pve/qemu-server/<vmid>.conf:

cpu: host

2. Eventueel afdwingen:

cpu: host,flags=+avx2;+fma;+bmi1;+bmi2;+movbe

3. VM herstart vereist.

Of, indien de webinterface aanwezig is: Login op de webserver → kies de VM waar de FAO-server op geïnstalleerd is (VM moet uitstaan). Hardware → processors → edit → kies x86-64-v3 of x86-64-v4 → OK.

Let wel op: Gebruik bij voorkeur geen oude QEMU. Met regelmaat wordt er nog een oude versie, bijvoorbeeld QEMO met virtual CPU 2.5 toegepast. QEMU 2.5 (uit ±2015) kende nog niet officieel de labels:

x86-64-v2
x86-64-v3
x86-64-v4

Die namen zijn later toegevoegd (Vanaf QEMU ±5–6 etc). Momenteel is versie 10 er ook al. Dergelijke oude versies zijn technisch end-of-life.

XenServer / Citrix

1. CPU Mode → HVM Passthrough

2. Geen “Up to Westmere” modes gebruiken.